ข้อนิ้วเสื่อม

  นิ้วโป่ง ข้อปูด กำมือไม่ลง... คุณกำลังเป็น "ข้อนิ้วมือเสื่อม" อยู่หรือเปล่า? คุณเคยเป็นไหมครับ? ตื่นเช้ามาแล้วรู้สึกว่า "มือมันแข็งๆ" กำไม่ลง ต้องสะบัดหรือแช่น้ำอุ่นสักพักถึงจะดีขึ้น หรือสังเกตเห็นว่าที่ปลายนิ้วมือเริ่มมี "ปุ่มนูนแข็งๆ" ปูดออกมา ดูไม่สวยงาม แถมเวลาเผลอไปกระแทกนิดเดียวก็เจ็บจนน้ำตาเล็ด จะบิดผ้า จะเปิดขวดน้ำพริก หรือแม้แต่จะติดกระดุมเสื้อ ก็กลายเป็นเรื่องยากลำบาก หลายคนกังวลว่า "นี่ฉันเป็นรูมาตอยด์หรือเปล่า?" หรือ "มือฉันจะหงิกงอจนใช้การไม่ได้ไหม?" วันนี้หมอเก่งจะพามาทำความรู้จักกับโรค "ข้อนิ้วมือเสื่อม" และวิธีดูแลรักษามือคู่นี้ของเราให้กลับมาใช้งานได้ดีที่สุดครับ "หมอคะ มือป้ามันไม่สวยเหมือนเดิมแล้ว แถมเจ็บด้วย" สัปดาห์ก่อน "ป้าแดง" (นามสมมติ) อายุ 68 ปี แม่ค้าขายขนมไทย เข้ามาหาหมอด้วยความกังวล แกยื่นสองมือมาให้ดูด้วยความไม่มั่นใจ "หมอเก่งดูสิ นิ้วป้ามันปูดๆ เบี้ยวๆ ตรงปลายนิ้วเนี่ย (ชี้ไปที่ข้อปลายนิ้ว) มันเจ็บแปล๊บๆ เวลาปั้นแป้ง หรือเวลาบิดผ้าขี้ริ้ว บางทีมันก็บวมแดงขึ้นมา ป้ากลัว...

  "หมอครับ... แม่ผมบ่นปวดนิ้วมือ บ่นว่าข้อมันปูดๆ เบี้ยวๆ แกกังวลมากว่าเป็นรูมาตอยด์ จะพิการไหม? หรือจริงๆ แกแค่แก่ตามวัยครับ?" คำถามนี้เป็น "คำถามคลาสสิก" ที่ลูกหลานพาคุณพ่อคุณแม่มาหาหมอกันเยอะมากครับ ความสับสนระหว่าง "ข้อเสื่อม" (Osteoarthritis - OA) กับ "รูมาตอยด์" (Rheumatoid Arthritis - RA) เป็นเรื่องปกติครับ เพราะทั้งคู่ทำให้ปวดข้อ ข้อบวม และขยับยากเหมือนกัน แต่ความจริงแล้ว... "ต้นกำเนิดโรค" มันคนละขั้วเลยครับ • ข้อเสื่อม: คือความ "เก่า" (ใช้งานมานาน อะไหล่หมดสภาพ) • รูมาตอยด์: คือความ "เกรี้ยวกราด" (ภูมิคุ้มกันอาละวาด ทำลายตัวเอง) วันนี้หมอเก่งจะมาสอนวิธีแยกแยะ 2 โรคนี้แบบง่ายๆ ให้ลูกหลานกลับไปสังเกตมือคุณพ่อคุณแม่ได้เลยครับ ว่าที่ปวดอยู่นั้นคือ "โรคคนแก่" หรือ "โรคภูมิเพี้ยน" กันแน่ ยกที่ 1: เทียบกลไกการเกิดโรค (รถเก่า vs ไฟไหม้) เพื่อให้เห็นภาพชัดที่สุด หมอขอเปรียบเทียบแบบนี้ครับ: ข้อเสื่อม (OA): เปรียบเหมือน "ยางรถยนต์ที่ดอกยางหมด" เกิดจากการใช้งานมานานหลายสิบปี ผิวกระ...